بنا بر اين ، معناى آيه - و خدا داناتر است - اين مىشود : بدانيد كه آنچه شما غنيمت مىبريد هر چه باشد يك پنجم آن از آن خدا و رسول و خويشاوندان و يتيمان و مسكينان و ابن السبيل است و آن را به اهلش برگردانيد اگر به خدا و به آنچه كه بر بنده اش محمد ( ص ) در جنگ بدر نازل كرده ايمان داريد و در روز بدر اين معنا را نازل كرده بود كه انفال و غنيمتهاى جنگى از آن خدا و رسول او است ، و احدى را در آن سهمى نيست ، و اينك همان خدايى كه امروز تصرف در چهار سهم آن را بر شما حلال و مباح گردانيده دستورتان مىدهد كه يك سهم آن را به اهلش برگردانيد . و از ظاهر آيه برمىآيد كه تشريع در آن مانند ساير تشريعات قرآنى ابدى و دائمى است ، و نيز استفاده مىشود كه حكم مورد نظر آيه مربوط به هر چيزى است كه غنيمت شمرده شود ، هر چند غنيمت جنگى ماخوذ از كفار نباشد ، مانند استفاده هاى كسبى و مرواريدهايى كه با غوص از دريا گرفته مىشود و كشتىرانى و استخراج معادن و گنج ، آرى ، گو اينكه مورد نزول آيه غنيمت جنگى است ، و ليكن مورد مخصص نيست . و همچنين از ظاهر مصارفى كه برشمرده و فرموده : * ( « لِلَّه خُمُسَه وَلِلرَّسُولِ وَلِذِي الْقُرْبى وَالْيَتامى وَالْمَساكِينِ وَابْنِ السَّبِيلِ » ) * برمىآيد كه مصارف خمس منحصر در آنها است ، و براى هر يك از آنها سهمى است ، به اين معنا كه هر كدام مستقل در گرفتن سهم خود مىباشند ، هم چنان كه نظير آن از آيه زكات استفاده مىشود ، نه اينكه منظور از ذكر مصارف از قبيل ذكر مثال باشد . هر يك از اين مطالب كه گفتيم از ظاهر آيه استفاده مىشود شكى نيست در اينكه از آيه به ذهن تبادر مىكند ، و بر طبق آن رواياتى هم از طريق شيعه و ائمه اهل بيت ( ع ) وارد شده . و ليكن مفسرين اهل سنت در باره آن و اينكه تفسير آيه چيست اختلاف كرده‌اند ، و ما - ان شاء اللَّه - به زودى در بحث روايتى آينده متعرض اقوال آنان مىشويم . * ( « إِذْ أَنْتُمْ بِالْعُدْوَةِ الدُّنْيا وَهُمْ بِالْعُدْوَةِ الْقُصْوى وَالرَّكْبُ أَسْفَلَ مِنْكُمْ وَلَوْ تَواعَدْتُمْ لَاخْتَلَفْتُمْ فِي الْمِيعادِ وَلكِنْ لِيَقْضِيَ اللَّه أَمْراً كانَ مَفْعُولًا . . . » ) * كلمه « عدوة » - به ضم عين ، و گاهى به كسر آن - به معناى طرف بلند بيابان است ، و « دنيا » مؤنث « ادنى » است هم چنان كه « قصوى » كه گاهى آن را « قصيا » هم مىگويند مؤنث « اقصى » است ، و منظور از « ركب » بطورى كه گفته شده آن قافله مال التجاره اى بود كه ابو سفيان سرپرستيش را بر عهده داشته است .